CÁC LOẠI SÂU BỆNH HẠI TRÊN CÂY LÚA

CÁC LOẠI SÂU BỆNH HẠI TRÊN CÂY LÚA

CÁC LOÀI DỊCH HẠI TRÊN CÂY LÚA

Lúa là một trong năm loại cây lương thực chính của thế giới, cùng với bắp, lúa mì, sắn và khoai tây. Theo quan niệm xưa lúa cũng là một trong sáu loại lương thực chủ yếu trong Lục cốc. Và cũng như các loài cây trồng khác lúa cũng có rất nhiều loài dịch hại. Dưới đây là một số loài dịch hại chính thường gặp trên cây lúa.

1. Bọ trĩ (Stenchaetothrips biformis Bagnall):

  • - Đặc điểm gây hại: bọ trĩ là loại sâu bệnh hại lúa phổ biến thường thấy, bọ trĩ thường gây hại khi lúa còn non ở giai đoạn mạ, lúa hồi xanh và đang đẻ nhánh. Lúa xuân muộn (tháng 3,4) thường bị hại nặng hơn cả. Lúa gieo thẳng bị hại nặng hơn lúa cấy. Những năm khô hạn thích hợp cho bọ trĩ phát sinh rộ. Ruộng lúa càng khô hạn thì thiệt hại do bọ trĩ gây ra càng lớn.

Hình 1: Bọ trĩ hại lúa

(Trích từ: www.khuyennongquangdien.com.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại, nhất là cỏ môi là ký chủ chính của bọ trĩ.
  • + Gieo cấy mật độ vừa phải, giữ nước không để ruộng khô.
  • + Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng phát hiện và phun tuốc kịp thời. Dùng các loại thuốc Regent 800WG, Hopsan 75EC, Selecron 500EC hoặc Actara 25WP phun khi bọ trĩ phát sinh rộ.

(Trích từ: http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

2. Sâu cuốn lá nhỏ (Medinalis Guenee):

  • - Đặc điểm gây hại: sâu cuốn lá nhỏ là loại sâu bệnh hại lúa gây hậu quả nghiêm trọng đối với cây lúa. Gây hại từ khi lúa đẻ nhánh tới khi lúa ngậm sữa. Quan trọng nhất là giai đoạn lúa đẻ nhánh làm đòng. Những năm có khí hậu mát mẻ, ẩm độ cao, mưa nắng xen kẽ thường phát sinh nặng.

Hình 2: Sâu cuốn lá nhỏ

(Trích từ: www.phanbonsongma.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Vệ sinh đồng ruộng, diệt trừ cỏ dại (nơi trú ngụ qua đông của sâu).
  • + Gieo cấy mật độ thích hợp, chăm sóc bón phân hợp lý.
  • + Bẫy đèn diệt bướm và thường xuyên kiểm tra đồng ruộng. Khi sâu non có mật độ 9- 12 con/m2 (giai đoạn lúa đẻ nhánh) và 6-9 con/m2 (giai đoạn lúa làm đòng) cần phun thuốc. Dùng các loại Regent 800WP, Karate 2.5EC... phun khi sâu non tuổi 1-2 bằng các thuốc có hoạt chất: Indoxacarb ( Obaone 95 WG … ), Flubendiamide ( Takumi 20WG…), Chlorantraniliprole (Virtako 40WG, Prevathon 5 SC, Voliam targo 063SC).

(Trích từ: http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

3. Sâu đục thân 2 chấm (Scirpophaga incertulas Walker) :

  • - Đặc điểm gây hại:
  • + Thời kỳ mạ hoặc đẻ nhánh, sâu đục thân đục qua bẹ phía ngoài vào đến nõn giữa cắn phá làm cho dảnh lúa bị héo.
  • + Thời kỳ sắp trỗ hoặc mới trỗ, sâu đục thân đục qua bao của lá đòng chui vào giữa rồi bò xuống đục ăn điểm sinh trưởng, cắt đứt các mạnh dẫn dinh dưỡng làm cho bông lép trắng.

Hình 3: Sâu đục thân 2 chấm

(Trích từ: www.m.2lua.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Vệ sinh đồng ruộng: Cày lật gốc rạ, phơi ải sau khi thu hoạch.
  • + Bón phân cân đối, hợp lý
  • + Biện pháp thủ công: Dùng bẫy đèn bắt trưởng thành, ngắt ổ trứng đem tiêu hủy.
  • + Biện pháp hóa học: Phun trừ đối với ruộng lúa khi mật độ ổ trứng từ 0,3 ổ/m 2 trở lên, những nơi có mật độ trên 0,5 ổ/m 2 cần tiến hành phun kép 2 lần, cách nhau 4-5 ngày. Phun trừ bằng các loại thuốc có hoạt chất Chlorantraniliprole (Virtako 40WG, Prevathon 5 SC, Voliam targo 063SC).

(Trích từ: http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

4. Nhện gié (Steneostarsonemus spinki Smiley):

  • - Đặc điểm gây hại:
  • + Nhện gié gây hại cho lúa ở mọi giai đoạn từ khi gieo mạ đến trổ chín và trên mọi bộ phận của cây lúa như bẹ lá, gân lá, gié lúa và trong hạt lúa. Chúng gây hại cho lúa bằng cách chích hút nhựa cây để lại nhiều sọc dài màu nâu tím bên ngoài bẹ lá.
  • + Sự gây hại của nhện gié còn tạo ra các vết thương cơ giới, là điều kiện thuận lợi cho một số loài nấm, vi khuẩn xâm nhập, phát triển và gây hại như Sarocladium oryzae, Curvularia sp, Alternaria padwrekii, trong đó chủ yếu là nấm Sarocladium oryzae gây bệnh thối bẹ.
  • + Không chỉ làm giảm năng suất mà nhện gié còn làm giảm tỷ lệ gạo thương phẩm, chất lượng gạo cũng giảm theo. Trên các giống lúa khác nhau thì mức độ gây hại và mật độ nhện cũng khác nhau.

Hình 4: Nhện gié hại lúa

(Trích từ: www.camnangcaytrong.com)

 

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Sau khi thu hoạch lúa, rải rơm đốt đồng trước khi làm đất nếu là vùng thường xuyên có nhện gié xuất hiện. Cày ải phơi đất, vệ sinh đồng ruộng, phun thuốc diệt sạch cỏ bờ, lúa chét, lúa rày. Sạ lúa theo hàng với mật độ vừa phải, bón phân cân đối giữa đạm-lân-kali. Bảo vệ thiên địch trong ruộng lúa, một số loại nhện và ong nội ký sinh có khả năng kiềm chế mật số nhện gié. Cung cấp đủ nước cho ruộng lúa vì nhện gié thích hợp điều kiện ruộng khô. Luân canh cây trồng bằng cách trồng cây trồng cạn để cắt đứt vòng đời của chúng như các cây họ đậu đồng thời làm tăng độ phì của đất.

+Nhện xuất hiện nhiều ở giai đoạn bắt đầu làm đòng đến trổ, vì vậy cần phát hiện sớm, phun thuốc trừ ngay từ thế hệ đầu tiên mới có hiệu quả cao. Có thể sử dụng một số thuốc hóa học đặc trị nhện như: Nissorun, Kinalux, Kumulus, Comite, Danitol-S 50EC (sử dụng theo liều khuyến cáo).

(Trích từ: http://ppri.org.vn/phong-tru-nhen-gie-hai-lua-)

5. Rầy nâu (Nilaparvata lugens Stal) :

  • - Đặc điểm gây hại:

Rầy nâu thích hợp với điều kiện khí hậu nóng, ẩm độ cao, mưa nắng xen kẽ. Rầy xâm nhập vào ruộng lúa ngay từ khi mới cấy và hại cả trên mạ. Cao điểm, rầy phát sinh mật độ lớn và gây hại năng vào giai đoạn lúa trỗ xong, giai đoạn ngậm sữa và bắt đầu chín.

Ở miền Bắc mùa đông lạnh nên có 2 đỉnh cao và gây cháy rầy vào các tháng 5 (vụ xuân) và cuối tháng 9 đầu tháng 10 (vụ mùa) trùng với giai đoạn lúa trỗ – ngậm sữa. Rầy nâu còn là vectơ truyền bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá hại lúa.

Hình 5: Rầy nâu hại lúa

(Trích từ: www.quangninh.gov.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Sử dụng giống kháng rầy nâu.
  • + Gieo cấy mật độ thích hợp, bón phân cân đối, thả vịt vào ruộng lúa diệt rầy, (khi mật độ rầy cám từ 18- 27 con/khóm lúa cần phun thuốc diệt rầy).

+ Dùng các loại thuốc có khả năng nội hấp lưu dẫn tốt: Hoạt chất Pymetrozine (Chess 50WG) Nitenpyram (Acdinosin 50WP.. ) lưu ý phun trước khi lúa đỏ đuôi.

(Trích từ: http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

6. Bệnh đạo ôn (do nấm Pirycularia oryzae Cav):

  • - Đặc điểm gây hại: Bệnh đạo ôn hại lúa ở các bộ phận trên cây nhưng rõ nhất trên lá, cổ bông, đốt thân.

Hình 6: Đạo ôn hại lúa

(Trích từ: www.tanthanhco.com.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Dọn sạch tàn dư rơm, rạ và cây cỏ mang bệnh ở trên đồng ruộng.
  • + Bón phân NPK hợp lý, đúng giai đoạn, không bón đạm tập trung vào thời kỳ lúa dễ nhiễm bệnh. Khi có bệnh phải tạm ngừng bón thúc đạm và tiến hành phun thuốc phòng trừ.
  • + Chọn giống kháng hoặc giống ít nhiễm.
  • + Giữ nước thường xuyên cho ruộng lúa nhất là khi có dịch bệnh.
  • + Khi phát hiện ổ bệnh trên đồng ruộng cần tiến hành phun thuốc trừ sớm và nhanh. Một số loại thuốc hoá học sử dụng để phòng trừ bệnh như Fuji –one 40WP, Bump 650WP, Filia 525SE, Kasai-S 92SC, Kabim 30WP, abum 650WP, Bankan 600WP, Bemsuper 75WP, Katana 20SC, Fu-army 40EC,…

(Trích từ: http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

7. Bệnh khô vằn (do nấm Rhizoctonia solani ):

  • - Đặc điểm gây hại: là loại bệnh hại lúa toàn thân, bệnh gây hại bẹ lá, phiến lá và cổ bông. Các bẹ lá sát mặt nước hoặc bẹ lá già ở dưới gốc thường là nơi phát sinh bệnh đầu tiên. Trên bẹ lá xuất hiện các vết đốm hình bầu dục màu lục tối hoặc xám nhạt, sau lan rộng ra thành dạng vết vằn da hổ dạng đám mây. Khi bị nặng, cả bẹ lá và lá phía trên bị chết lụi.

Hình 7: Bệnh khô vằn hại lúa

(Trích từ: www.vietyen.bacgiang.gov.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Làm vệ sinh đồng ruộng, thu gom sạch tàn dư cây bệnh từ vụ trước. Cày bừa, xới đất kỹ để chôn vùi hạch nấm, hạn chế sức sống của chúng
  • + Không dùng hạt giống ở những ruộng bị nhiễm bệnh. Cấy lúa dày vừa phải, bón cân đối NPK, phân chuồng trước khi bón phải được ủ hoai mục;
  • + Kiểm tra đồng ruộng, phát hiện và phun trừ những diện tích lúa bị nhiễm bệnh khô vằn (có tỷ lệ từ 20% số dảnh bị bệnh), đặc biệt những ruộng lúa đang làm đòng, những ruộng lúa xanh tốt. Các loại thuốc hóa học có thể sử dụng để phun trừ bệnh như: Camilo 150SC, Chevil 5SC, Tilt super 300EC, Nevo 330EC, Anvil 5SC, Rovral 50WP, Callihex 5SC, Hecwin 5SC, A.v.tvil 5SC, Til calisuper 300EC,...

(http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

8. Bệnh bạc lá ( do vi khuẩn Xanthomonas oryzae):

  • - Đặc điểm gây hại: thường bệnh xảy ra lúc mưa to và gió lớn . Lúa vụ mùa một số giống có tiềm năng năng suất cao thường hay bị bệnh bạc lá. Bệnh do vi khuẩn Xanthomonas Oryzea gây ra, khi mắc bệnh thì cây không có khả năng quang hợp để tạo dinh dưỡng nuôi hạt, từ đó những ruộng lúa bị bệnh bạc lá tỷ lệ lép rất cao, làm giảm năng suất rất lớn, có thể mất trên 50% năng suất.

Hình 8: Bệnh bạc lá hại lúa

(Trích từ: www.khuyennongvn.gov.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

+ Biện pháp cơ bản nhất là dùng giống chống bệnh và bón phân cân đối, hợp lý giữa đạm, lân, kali. Đặc biệt yếu tố đạm.

  • + Vụ mùa thường có mưa giông lớn những giống mẫn cảm dễ bị bệnh nặng hơn nên hạn chế cấy giống nhiễm ở vụ này
  • + Sử dụng hạt giống sạch bệnh. Xử lý hạt giống ở 540C trong 15 phút.
  • + Khi bệnh tiến hành phun thuốc phòng trừ: Sasa, Startner, Xanthomic, Steptomicin Fisan (lúa vàng), Kasumin và các thuốc có nguồn gốc kháng sinh khác. Tuy nhiên, biện pháp này hiệu quả thấp.

(http://www.tiennong.com.vn/b4/d51/cac-loai-sau-benh-hai-lua-va-cach-phong-tru.aspx).

9. Bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá (do vi-rút Rice Grassy Stunt gây ra):

  • - Đặc điểm gây hại:
  • + Lúa bị bệnh vàng lùn biểu hiện lá lúa từ màu xanh nhạt chuyển dần sang màu vàng nhạt, vàng da cam rồi vàng khô. Vị trí các lá bị vàng lan dần từ các lá bên dưới lên các lá phía trên. Vết vàng trên lá xuất hiện từ chóp lá, lan dần vào phía bẹ lá. Các chồi lúa bị bệnh giảm chiều cao và bệnh cũng làm giảm số chồi trên bụi lúa mắc bệnh. Quần thể ruộng lúa bị bệnh ngả màu vàng, chiều cao cây lúa không đồng đều. Bụi lúa lùn, cho ra nhiều chồi mọc thẳng, có dạng giống như bụi cỏ. Lá lúa ngắn, hẹp, màu xanh vàng hoặc màu vàng cam. Các lá non có nhiều đốm gỉ sắt.
  • + Lúa bị bệnh lùn xoắn lá biểu hiện cây lúa bị lùn, màu lá xanh đậm. Rìa lá bị rách và gợn sóng, dọc theo gân lá có bướu. Chóp lá bị biến dạng, xoăn tít lại. Cây lúa bị nghẹn không trỗ đòng được, hạt lép. Rầy nâu chích hút vào cây lúa bị bệnh và mang theo vi-rút gây bệnh.

Hình 9: Bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá

(Trích từ: www.ppri.org.vn)

- Biện pháp phòng trừ:

  • + Bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá chưa có thuốc đặc trị, vì vậy biện pháp an toàn và hữu hiệu nhất vẫn là phòng bệnh.
  • + Cần cày bừa, làm đất kỹ, vùi lấp tàn dư và nguồn bệnh; vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ, dọn sạch các tàn dư và ký chủ trung gian của bệnh. Gieo cấy tập trung, đồng loạt cùng một cánh đồng, từng vùng để né rầy theo khuyến cáo của cán bộ chuyên ngành.
  • + Sử dụng các giống lúa kháng bệnh, giống lúa cứng cây có khả năng chống chịu bệnh.
  • + Thấy ruộng bị bệnh thì phải nhổ bỏ, vùi bỏ bụi lúa bệnh. Nếu thấy mật độ rầy cám 3 con/tép thì phải phun thuốc trừ rầy. Nếu ruộng bị nhiễm quá nặng thì phải tiêu hủy. Các loại thuốc phun trừ rầy có hiệu quả là Bassa 50EC, Trebon 20ND, Admire 50EC, Actara 25WWG...

Trên đây là một số loài dịch hại phổ biến trên cây lúa. Để cây lúa có năng xuất cao đòi hỏi quy trình chăm sóc và quản lý dịch hại của bà con nông dân phải thật tốt. Mong rằng với những chia sẽ về những loài dịch hại và cách phòng trị trên bà con sẽ quản lý tốt dịch hại và vào vụ-trúng mùa. Chúc bà con trúng mùa được giá.

Tin, ảnh: Phòng Kỹ thuật Công ty TNHH MTV Cường Hùng Tiến

 

Tin tức khác
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC DƯA LƯỚI TRONG NHÀ KÍNH, NHÀ MÀNG
21 T08/2021
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC DƯA LƯỚI TRONG NHÀ KÍNH, NHÀ MÀNG
Dưa lưới là một loại quả được nhiều được nhiều người ưa chuộng nhất hiện...
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN DƯA LƯỚI
21 T08/2021
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN DƯA LƯỚI
Dưa lưới là một trong những loại trái cây mang nhiều lợi ích cho chơ thể
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY BÒN BON
20 T08/2021
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY BÒN BON
Bòn bon là một loại cây ăn quả thuộc họ dâu đất, kết chùm ở thân và ở cành,...
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY BÒN BON
20 T08/2021
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY BÒN BON
Bòn bon là loại quả được nhiều người yêu thích bởi vị chua ngọt, mùi thơm đặt...
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC BẦU
20 T08/2021
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC BẦU
Bầu là một loại cây trồng có khả năng phát triển rất nhanh.
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY BẦU
20 T08/2021
CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY BẦU
Bầu là loại quả làm thực phẩm hằng ngày rất phổ biến và được ưa chuộng.
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY MAI VÀNG
19 T08/2021
KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY MAI VÀNG
Cây mai từ xưa đến nay luôn là loài cây may mắn được nhiều người chọn để chưng...
BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY MAI
19 T08/2021
BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN CÂY MAI
Cây hoa mai như là loài cây tượng trưng cho ngày tết, hoa có màu sắc rực rỡ nở...
Hotline tư vấn miễn phí: 02723.671.529
Zalo