Hướng dẫn chăm sóc gà ta, gà thả vườn từ khi nhận giống đến xuất bán

Gà ta và gà lai thả vườn (gà ri, gà mía, gà Đông Tảo, gà lai chọi…) dễ nuôi, thịt chắc, bán được giá nhưng thời gian nuôi dài (thường 4–5 tháng). Phần lớn hao hụt xảy ra ở giai đoạn úm, nên 3 tuần đầu quyết định cả lứa.

1Chuẩn bị chuồng trại

• Chuồng ngủ đặt nơi cao ráo, hướng Đông hoặc Đông Nam, tránh gió lùa, mái không dột.
• Nền lót trấu hoặc mùn cưa khô dày 5–10 cm, thay phần bị ướt.
• Quây úm bằng cót hoặc tấm nhựa cao 40–50 cm; mật độ úm khoảng 30–40 con/m² tuần đầu rồi nới dần.
• Giai đoạn thả vườn: chuồng ngủ khoảng 8–10 con/m², vườn rộng từ 1 m²/con trở lên, có rào, có cây che nắng và hố cát cho gà tắm.

2Chọn và nhận con giống

Chọn gà 1 ngày tuổi nhanh nhẹn, mắt sáng, lông khô bông, rốn kín, chân bóng, đều con. Mua ở cơ sở có giấy kiểm dịch và hỏi rõ đàn bố mẹ đã tiêm phòng gì. Bật sưởi quây úm trước khi gà về vài giờ.

3Chăm sóc theo giai đoạn

1. 1
   Úm (1–21 ngày)

   Nhiệt độ trong quây khoảng 32–35°C tuần đầu, giảm 2–3°C mỗi tuần. Gà tụm dưới đèn là lạnh, tản xa há mỏ là nóng, rải đều là vừa. Cho uống nước sạch trước, 2–3 giờ sau mới cho ăn cám mảnh gà con.

2. 2
   Gà choai (4–8 tuần)

   Nới rộng quây, tập cho ra vườn khi trời nắng ấm. Chuyển dần sang cám gà choai trong 3–4 ngày, bổ sung rau xanh thái nhỏ.

3. 3
   Nuôi thịt (9 tuần đến xuất bán)

   Thả vườn ban ngày, nhốt chuồng ban đêm. Có thể phối hợp cám công nghiệp với thóc, ngô nhưng giữ đủ đạm. Tách riêng con còi để chăm sóc.

4Thức ăn

Dùng cám đúng giai đoạn ghi trên bao, không cho ăn thức ăn mốc, ôi, ướt. Máng ăn đủ chỗ để cả đàn ăn cùng lúc, treo ngang lưng gà để giảm rơi vãi. Ghi lại lượng cám mỗi ngày để biết gà ăn kém sớm.

5Nước uống, môi trường chuồng

Nước uống sạch, thay và rửa máng hằng ngày. Giữ đệm lót khô; nền ướt là nguồn bệnh cầu trùng. Mùa rét che bạt kín gió nhưng vẫn thoáng khí; mùa nóng mở thoáng, phun mát mái.

6Phòng bệnh

• Tiêm, nhỏ vaccine theo lịch của thú y địa phương hoặc nơi bán giống; ghi ngày, loại vaccine vào sổ.
• Nuôi cùng vào cùng ra, không nhốt chung nhiều lứa tuổi hay chung với vịt, ngan.
• Có hố hoặc khay sát trùng ở cổng; hạn chế người lạ, chim hoang vào khu nuôi.
• Định kỳ tẩy giun sán và phòng cầu trùng theo hướng dẫn của thú y.

7Khi nào cần gọi thú y

• Gà chết tăng đột ngột trong 1–2 ngày.
• Gà ủ rũ, bỏ ăn, mào tích tím tái, chảy nước dãi, khó thở, ngoẹo cổ.
• Phân xanh, trắng hoặc lẫn máu ở nhiều con.
• Gà trong xóm cũng đang chết nhiều.

8Xuất bán và chuẩn bị lứa sau

Bắt gà lúc trời mát, nhẹ tay, không nhốt quá chật khi chở. Nếu có dùng thuốc, phải đủ thời gian ngưng thuốc ghi trên nhãn trước khi bán. Bán xong dọn đệm lót, vệ sinh, sát trùng, để trống chuồng rồi mới nuôi lứa mới.

9Bảng kiểm hằng ngày

• Nhiệt độ quây úm, cách gà phân bố
• Lượng cám, nước so với hôm qua
• Số con chết, con yếu tách riêng
• Đệm lót khô hay ướt
• Rào vườn, chuồng có lỗ hở cho chó, chồn vào